پرش به محتوای اصلی
amiriview.ir
مقاله

کمبود محبت در بچگی؛ چرا بعضی‌ها دنبال اولین توجه می‌رن

بچه‌ای که کمبود محبت داره، راحت‌تر جذب اولین توجهی می‌شه که بهش می‌رسه؛ حتی از آدم اشتباه. این مقاله می‌گه این اتفاق چرا می‌افته.

یه خلأ که خودش رو با هر چیزی پر می‌کنه

بچه‌ای رو تصور کن که یکی از والدینش رو از دست داده یا دیگه کنارش نیست، و توی خونه، کمبود محبت داره؛ نه لزوماً از سر بی‌مسئولیتی کسی، گاهی فقط چون بزرگ‌ترها خودشون درگیر شرایط سخت زندگی هستن و وقت و انرژی کافی برای ابراز محبت ندارن.

این بچه یه خلأ داره؛ و خلأ، دیر یا زود، با یه چیزی پر می‌شه. مسئله اینجاست که این بچه معمولاً فرصت انتخاب نداره که با چی پرش کنه.

چرا اولین توجه، این‌قدر قدرتمنده

وقتی یه نفر، هر کسی، حتی یه غریبه، به این بچه توجه نشون می‌ده، حسی که بهش دست می‌ده خیلی قوی‌تر از چیزیه که برای یه بچهٔ معمولی اتفاق می‌افته. چون این بچه ماه‌ها یا سال‌هاست منتظر همین حسه. مغز آدم طوری کار می‌کنه که هرچی یه نیاز بیشتر سرکوب شده باشه، وقتی یه چیزی اون نیاز رو پر می‌کنه، قوی‌تر بهش می‌چسبه.

مشکل اینجاست که این بچه، به‌خصوص وقتی هنوز کوچیکه، ابزار تشخیص نداره که این توجه از سر خیرخواهیه یا سوءاستفاده. یه آدم که نیت خوبی نداره، دقیقاً همین خلأ رو می‌بینه و ازش استفاده می‌کنه.

این فقط یه اتفاق نیست، یه الگوئه

اگه این تجربه یه بار بیفته و کسی متوجهش نشه، این احتمال هست که تکرار بشه؛ چون همون خلأ هنوز پر نشده. آدم دنبال همون حس می‌گرده، حتی اگه بار قبل نتیجهٔ خوبی نداشته. این‌جا موضوع فقط یه انتخاب بد نیست؛ یه الگوئیه که از یه نیاز واقعی و برآورده‌نشده میاد.

این ماجرا فقط دربارهٔ دخترها نیست

خیلی وقت‌ها این بحث فقط دربارهٔ دخترها گفته می‌شه، ولی پسرها هم دقیقاً همین خلأ رو تجربه می‌کنن، فقط شکل بروزش فرق می‌کنه. پسری که هیچ‌وقت موردتوجه نبوده، هیچ‌وقت تأییدش نکردن، همیشه بهش گفتن کافی نیست یا سرکوبش کردن، ممکنه بزرگ‌تر که شد، دنبال هر جایی بره که یه ذره تأیید یا احترام بهش نشون بدن، حتی اگه اون جا واقعاً به نفعش نباشه؛ یه دوستی که فقط ازش سوءاستفاده می‌کنه، یا یه محیط که واقعاً مناسبش نیست.

طرف دیگهٔ ماجرا: توجه بیش‌ازحد

جالبه که سمت مقابل هم مشکل‌سازه. خانواده‌ای که خیلی زیاد گیر می‌ده، خیلی زیاد کنترل می‌کنه، هم می‌تونه همین اثر رو بذاره؛ چون بچه یاد می‌گیره محبت با کنترل قاطی شده، یا اینکه فضای خونه اونقدر سنگینه که بچه دنبال یه فرار می‌گرده. تعادل، چیزیه که هر خانواده باید خودش پیدا کنه؛ نه بی‌توجهی، نه گیر دادن بیش از حد.

چطور می‌شه فهمید این الگو داره تکرار می‌شه

چند تا نشونه هست که ارزش توجه داره: وقتی یه رابطه یا آشنایی خیلی سریع و خیلی شدید شروع می‌شه، خیلی زودتر از چیزی که منطقی به‌نظر برسه؛ وقتی آدم حاضره خیلی چیزها رو نادیده بگیره فقط برای اینکه اون حس توجه رو از دست نده؛ یا وقتی بعد از هر رابطه یا آشنایی که بد تموم می‌شه، دوباره خیلی سریع دنبال یه نفر دیگه می‌گرده. این‌ها لزوماً به‌معنی وجود مشکل نیستن، ولی ارزش یه توقف و فکر کردن رو دارن.

چیکار می‌شه کرد؟

برای بچه‌ها و نوجوان‌ها: یاد گرفتن اینکه بین «توجه» و «محبت واقعی» فرق بذاری، یه مهارته که با وقت به دست میاد. اگه یه رابطه یا یه آشنایی خیلی سریع و خیلی شدید شروع شده، این خودش یه علامته که ارزش توقف و فکر کردن داره.

برای خانواده‌ها: اگه می‌دونی شرایط خونه‌ت الان اجازهٔ توجه کافی نمی‌ده، چه به‌خاطر مشکلات مالی، چه سلامتی، چه هر چیز دیگه، لازم نیست کامل باشی؛ فقط سعی کن این خلأ رو ببینی و هر جا می‌تونی، حتی با یه حرف کوتاه، یه لحظهٔ توجه واقعی به بچه بدی. گاهی همین کم، فرق بزرگی می‌ذاره.

جمع‌بندی

کمبود محبت همیشه به یه شکل واضح خودش رو نشون نمی‌ده. ولی اثرش، دیر یا زود، توی انتخاب‌های آدم دیده می‌شه. شاید سؤال مهم این باشه: توجهی که الان دارم می‌گیرم یا می‌دم، از سر نیاز واقعیه یا از سر یه خلأ قدیمی؟

مرتبط: تبعیض بین فرزندان؛ حسی که هیچ بچه‌ای نباید تجربه کنه ←

مرتبط: بچه‌هایی که زودتر از سنشون بزرگ می‌شن ←